Oogsten en bewaren van oogst

Oogsten en bewaren van oogst

Een moestuin hebben is niet alleen geweldig vanwege de groenten, het fruit en de kruiden die je ziet groeien en bloeien, maar natuurlijk ook omdat het écht iets oplevert. Een rit naar de supermarkt blijft jou bespaard vanwege die rijke oogst. Toch kan het ook moeilijk zijn om de hele oogst van de moestuin op te eten voordat het proces van schimmelen of rotten zijn intrede doet, zeker bij het hebben van een hele grote moestuin. Het is belangrijk om te weten wanneer je welke groenten best zal oogsten en als je niets van de oogst weg wilt gooien, is de oogst van de moestuin bewaren het enige alternatief . Hoe oogst en bewaar je de oogst van groente en fruit. Daarover meer in deze blog!

Hoe zie ik dat een groente pluk klaar is?

Van essentieel belang hierbij is weten wanneer de rijpheid van een vrucht of gewas, ook de juiste oogsttijd is. De meest courante soorten op een rijtje:

Bepaalde groenten dienen jong geoogst te worden. Uiteraard zijn deze dan niet rijp maar als je ze laat rijpen, is de smaak en voedingswaarde al weg. Te denken valt hierbij aan peultjes (als je deze laat rijpen, worden het erwtjes wat niet de bedoeling is van peulen), jonge courgettes zijn veel lekkerder dan grote en rijpe courgettes (hoe kleiner en jonger dus, hoe beter van smaak), radijsjes zijn lekkerder jong geoogst maar ook komkommers en aubergines.

Bij bepaalde groenten worden de stengels of bladeren geoogst. Logischerwijs mag je in die gevallen niet wachten tot de planten volledig rijp zijn maar eerder jong oogsten zodat ze zacht en smaakvol zijn. We denken hierbij aan basilicum, rucola, snijsla, pijpui, …
Kropsla: een slasoort in de vorm van een krop. Deze dient geoogst te worden voordat de krop gaat opschieten. Na opschieten is de sla namelijk veel te hard geworden en daardoor is de sla niet meer eetbaar. Wat nog wel kan is het maken van soep!
Koolsoorten kan je oogsten wanneer de kolen vol en mooi gevormd zijn. Raadzaam is het om regelmatig te controleren; vooral bij bloemkool en broccoli omdat deze kunnen gemakkelijk opschieten en dan is de smaak er al vanaf. Koolsoorten zoals bloemkool, witte kool en rode kool kunnen alleen vanaf de hoofdkool geoogst worden en dan mag je de planten vervolgens uittrekken. Broccoli is hierbij een uitzondering. Bij het oogsten van de hoofdknop van broccoli, laat je de planten idealiter staan. Er komen namelijk nog veel zijknoppen aan de plant die ook nog geoogst kunnen worden.

Tomaten, paprika’s en pompoenen kun je oogsten wanneer ze rijp zijn. Tomaten beginnen dan een rode of gele kleur te krijgen. Groen is het eerste stadium van een paprika en daarna kleuren deze vervolgens geel, oranje of rood naargelang de soort die je geplant hebt. Pompoenen zijn pas rijp wanneer de schil hard is geworden en de aanhechting met de plant geel is verkleurd.
Bonen worden alleen jong of rijp geoogst, afhankelijk of je ze als groene boon wilt eten of toch als witte boon. Groene bonen die niet geoogst worden, komt zaad in (met name bij witte boontjes). Wanneer je de witte bonen wilt eten, is het raadzaam om deze eerst rijp te laten worden. Wanneer de groene schil van de boon geel en droog is geworden, kan het oogsten beginnen. De meeste mensen eten wanneer de boontjes groen zijn geworden. Er zijn veel varianten op de markt, van heel fijne boontjes tot grovere varianten. Handig om aan te houden is dat je groene bonen oogst voordat er witte boontjes in gevormd worden.
Uien en aardappelen zijn pas rijp wanneer het loof vergeeld is. Het loof van uien valt al snel plat op de grond en gaan de uien dikken. Zodra het loof volledig is afgestorven, kunnen de uien geoogst worden. Uien moeten gedroogd worden in de wind voordat je ze kan stockeren.
Pepers kunnen altijd gegeten worden maar zijn het lekkerst als ze hun volle kleur bereikt hebben en volledige grootte.
Het merendeel van de fruitsoorten oogst je ook al ze volrijp zijn. Druiven kunnen vrij lang blijven hangen en als je ze overrijp zijn, kan je er sap van maken of gebruiken als basis voor andere drankjes.

Groente en fruit bewaren

De oogst van de moestuin bewaren kan op verschillende manieren. Welke manier het meest geschikt is voor jou, is afhankelijk van wat je uiteindelijk met je groenten, fruit en kruiden wilt doen. Wil je bijvoorbeeld dat ze zoveel mogelijk hun originele staat behouden of mogen ze verwerkt worden tot iets nieuws? Bekijk hieronder verschillende technieken.

De ideale plek

Groenten en fruit kunnen op verschillende plekken bewaard worden. Hierbij kun je bijvoorbeeld denken aan de koelkast of in een schaal op de aanrecht. Op deze plekken is het alleen niet mogelijk om je groenten langer dan een paar dagen te bewaren.
Mocht dit wel gewenst zijn dan kan de oogst van de moestuin altijd bewaard worden in een donkere, droge en koele opslagplek, waar voldoende lucht stroomt. Op dit soort plekken kunnen groenten één tot 1-2 maanden bewaard worden.
Raadzaam is het wel om houten kisten te gebruiken. Iedere groenten krijgt dan zijn eigen kist. De procedure is dan als volgt:

  • Verwijder het overmatig groen van de groenten;
  • Bedek de bodem van de kist met een laag zand en leg hier een laag groenten op. Zorg ervoor dat ze voldoende ruimte om zich heen hebben en elkaar niet raken. Op deze manier voorkom je dat een stuk groente dat onverhoopt toch gaat schimmelen, dit doorgeeft aan de andere groenten;
  • Schep hier een nieuwe laag aarde op, zodat de groenten helemaal begraven zijn;
  • Herhaal dit tot de groenten op zijn of de kist vol zit.

Deze methode is onder andere geschikt voor knollen, rapen en rode bieten.

Groenten bewaren


Vooral bladgroenten blijven na de oogst niet lang goed. Ook in de koelkast is de houdbaarheid maar een paar dagen. Wortels en peulvruchten kan je beter bewaren. Laat uien goed drogen en vlecht ze aan elkaar. Leuk zo’n hangende tros en knip er af wat je nodig hebt. Uien los in een netje of oude panty bewaren kan ook. Winter- en andere wortels, pastinaken, knolpeterselie enzovoorts bewaar je het beste in een kist met scherp zand. Laat de grond die aan de wortels kleeft gewoon zitten, niet schoonspoelen.

Groenten invriezen


Veel groenten zijn uitstekend in te vriezen. Dat is de meest toegepaste bewaarmethode. Door invriezen gaat de kwaliteit van groenten niet achteruit. Sommige groenten moet je eerst blancheren voor je ze invriest. Breng water aan de kook en doe de groenten daar korte tijd in. Koel ze snel af, doe de groenten in diepvrieszakken en in de vriezer. Hoe sneller je invriest, hoe beter de kwaliteit van de producten blijft. Vitaminen blijven dan voor het grootste deel behouden. Je kan de ingevroren groeten een jaar bewaren. De volgende groenten kan je goed invriezen:

Andijvie
Was andijvie goed. Laat het uitlekken, snijd overdwars in reepjes, blancheer 2 minuten en vries in.

Asperges
Was, schil en snijd de scheuten in stukken. Blancheer dunne asperges 2 minuten, middel dikke asperges 3 minuten, dikke 4 minuten. Houd de topjes apart, die blancheer je 1 minuut korter. Vries ze in.

Bloemkool
Snij de kool tot roosjes, gooi de hartstronk weg. Zet de roosjes 30 minuten in zout water, spoel ze goed af. Blancheer de roosjes 3 minuten in kokend water en vries ze in.

Boerenkool
Ontdoe het blad van nerven en was ze. Blancheer de kool 2 minuten, laat het afkoelen en snijd het fijn. Verdeel de kool in porties en vries het in.

Knolselderij
Schil, was en snijd de knollen in reepjes of blokjes. Blancheer ze 5 minuten en vries de knol meteen in.

Koolsoorten
Verwijder aangetast of vervuild blad. Was en snijd de kool fijn. Blancheer de kool 2 minuten en vries het in.

Koolrabi
Gebruik verse, jonge knollen. Was, schil en snijd het in stukken. Blancheer de koolrabi 3 minuten en vries het in.

Prei
Snijd aangetast en vervuild blad weg. Was de prei en snijd het grof of fijn. Blancheer groffe stukken 3 minuten, kleinere stukken 1,5 minuut en vries meteen in.

Snijbonen/sperziebonen
Gebruik alleen jonge, knapperige bonen. Haal de bonen af, was, snijd of breek ze. Blancheer de bonen 2 minuten en vries in.

Spinaziesoorten
Maak spinazie goed schoon. Blancheer het 2 minuten, laat het uitlekken, hak of snijd fijn en vries in.

Zomerworteltjes/peentjes
Was, schrap of spoel de wortels schoon. Snijd dikke wortels zo nodig door en blancheer ze 3 minuten. Vries ze in.

Fruit bewaren

Kan fruit zoals bananen en appels het beste in de koelkast bewaren of op de fruitschaal? En hoelang blijft het ongeveer goed? Bekijk het hieronder!

Meeste fruit in de koelkast bewaren


Het meeste fruit blijft het langst goed in de koelkast: zoals appels en peren (2-4 weken), perziken en nectarines (3-7 dagen), kiwi (1-3 weken), druiven (7 dagen) en aardbeien, aalbessen, bramen, bosbessen, cranberries, frambozen, kersen en kruisbessen (1-3 dagen). Je kunt het ook op de fruitschaal bewaren maar dan is het minder lang houdbaar.

In de koelkast:

  • Aardbei
  • Abrikoos
  • Appel
  • Bes
  • Druif
  • Framboos
  • Kers
  • Kiwi
  • Peer
  • Perzik
  • Nectarine

Buiten de koelkast:

Ananas
Banaan
Citroen
Guave
Grapefruit
Limoen
Mandarijn
Mango
Meloen
Pruim
Sinaasappel

Leave a Reply

Your email address will not be published.